Najważniejsze fakty na temat czołgu Sherman: amerykański koń roboczy. VD

Najważniejsze fakty na temat czołgu Sherman: amerykański koń roboczy

Siła w liczbie. Właśnie w tym czołg M-4 Sherman brylował w okresie swojej świetności. II wojna światowa przyniosła rozwój lotnictwa, bardziej zaawansowanych pojazdów zmotoryzowanych oraz większych i potężniejszych czołgów. Czołgi istniały już od jakiegoś czasu, po raz pierwszy biorąc udział w walkach podczas I wojny światowej, ale to właśnie II wojna światowa przyniosła gwałtowny wzrost ich użycia. Stany Zjednoczone eksperymentowały z kilkoma czołgami przed serią M-4 Sherman, ale żaden nie był tak skuteczny jak Sherman, który wyróżniał się ogromną liczbą.

Jeśli nie były zgrupowane razem, Shermany mogły łatwo okazać się śmiertelną pułapką. Z powodu początkowych wad konstrukcyjnych czołgi zyskały przydomki takie jak „Płonący Grób” i „Tommy Cooker”, w oparciu o założenie, że trafione bezpośrednio, wybuchały płomieniami. Jednak w grupie Shermany były niezwykle skuteczne. Jeśli jednak wybrałeś jeden z nich sam, mógłbyś znaleźć się w sytuacji podobnej do tej z filmu   „Furia” z 2014 roku.   Chociaż czołgi miały pewne początkowe wady konstrukcyjne, były niezawodne i skuteczne mechanicznie. Z tego powodu były jednym z głównych amerykańskich „koników roboczych” podczas wojny i prawdopodobnie dlatego są najważniejszą serią czołgów II wojny światowej.

Produkcja

Początkowo zaprojektowany czołg M-4 był wyposażony w armatę kal. 75 mm; armata ta ostatecznie okazała się nieskuteczna, a wraz z rozwojem projektu wprowadzono w niej istotne modyfikacje. Pod koniec wojny czołgi były wyposażone w armatę kal. 76 mm, zdolną do wystrzeliwania pocisków 15-funtowych z prędkością ponad 2500 stóp na sekundę (ok. 767 m/s). Shermany były również wyposażone w karabin maszynowy kalibru .50 i dwa mniejsze działka kalibru .30. Czołgi Sherman mogły być również wyposażone w działo główne z miotaczem ognia; okazało się to szczególnie przydatne dla Stanów Zjednoczonych na Pacyfiku, podczas prób przełamywania silnie ufortyfikowanych umocnień.

M-4 był drugim najpopularniejszym czołgiem II wojny światowej, głównie ze względu na swoją niezawodność. Stany Zjednoczone wyprodukowały od 40 000 do 50 000 egzemplarzy, w tym te produkowane przez Ford Motor Company, Detroit Tank Arsenal (spółkę zależną Chryslera) oraz Fisher Tank Arsenal (fabryka czołgów, która później stała się zakładem montażu nadwozi General Motors). Cena katalogowa tych czołgów wynosiła 33 000 dolarów, co odpowiada dzisiejszym 550 000 dolarów.

Produkcja rozpoczęła się w 1941 roku, a czołg po raz pierwszy wziął udział w akcji w 1942 roku. Każdy czołg ważył około 27 000 kg, osiągał prędkość maksymalną 48 km/h i mógł przejechać do 200 km. Pierwotnie czołgi były wyposażone w dziewięciocylindrowy silnik o mocy 400 koni mechanicznych. Pod koniec wojny czołgi miały zostać wyposażone w silnik 30-cylindrowy. Mógł on osiągnąć moc 470 koni mechanicznych, ale niestety zużywał zaledwie 2,2 km/l. Czołgi Sherman mogły przewozić do pięciu osób, w tym działonowego, kierowcę, pilota, ładowniczego i dowódcę.

Zbroja

Czołgi Sherman są prawdopodobnie najbardziej znane ze swojej konstrukcji, w której przód czołgu opadał pod kątem 56 stopni. Shermany miały zazwyczaj od 5 do 7,5 cm pancerza wokół kadłuba. Dach był lżejszy, a niektóre warianty miały zaledwie 2,5 cm pancerza. Działa również były chronione pancerzem, przy czym pancerz głównego działa miał grubość od 5 do 6,3 cm, w zależności od modelu czołgu.

M4A3E2 Sherman Jumbo był najlepiej chronionym czołgiem, z ponad 10 cm pancerza. Model ten miał nachylenie 119 cm, co skutkowało grubością pancerza w tej części czołgu sięgającą 20 cm. Ze względu na dodatkową masę, model ten osiągał prędkość maksymalną zaledwie 35 km/h.

Badania przeprowadzone na czołgu M-4 Sherman wykazały, że na każde 1,89 penetracji pocisku, czołg zapalił się w 82% przypadków. Wiele z tych przypadków można przypisać pożarom spowodowanym przez amunicję. Rozwiązaniem tego problemu było przechowywanie amunicji w „mokrym magazynku”, czyli umieszczanie jej wokół kieszeni wodnych. Okazało się to skuteczne, zmniejszając prawdopodobieństwo pożaru po trafieniu do około 15%, podczas gdy „suchy magazynek” powodował pożary po przebiciu w około 60-80% przypadków.

 Zastosowanie na całym świecie

Seria czołgów Sherman była jedyną, która została wyprodukowana na każdym teatrze działań wojennych. Stany Zjednoczone rozmieściły te czołgi wszędzie i sprzedały je innym krajom. Czołgi Sherman zostały wydzierżawione Wielkiej Brytanii, która otrzymała ponad 17 000 egzemplarzy, a także Francji i Związkowi Radzieckiemu, które otrzymały odpowiednio 657 i 4035 egzemplarzy. Pięćdziesiąt siedem egzemplarzy dostarczono do różnych innych krajów, a pozostałe przydzielono do armii Stanów Zjednoczonych.

Czołgi Sherman były używane przez Amerykanów po II wojnie światowej, a Stany Zjednoczone wykorzystały je w wojnie koreańskiej. Ponadto Shermany były również używane przez Izraelczyków w wojnie sześciodniowej w 1967 roku i wojnie Jom Kipur w 1973 roku.

Wyprzedzając swoje czasy

Czołgi Sherman były wyposażone w zaawansowany sprzęt. M4 Sherman był jednym z pierwszych czołgów, w których zastosowano stabilizator żyroskopowy na głównym dziale. Zapewniało to niesamowitą jak na tamte czasy celność. Stabilizator pozwalał działu poruszać się z prędkością do 24 km/h, zachowując jednocześnie niezwykle celny ogień. Prawdopodobieństwo trafienia celów w promieniu od 270 do 1000 metrów wynosiło 70%. Czołgi posiadały również wieżę obracającą się o 360 stopni, którą można było obsługiwać elektrycznie lub ręcznie. Obrót wieży o 360 stopni zajmował około 15 sekund.

Dokładna liczba czołgów Sherman, które przetrwały wojnę, nie jest znana, ale niektóre szacunki mówią o około 9500. Dziś czołgi Sherman można znaleźć w muzeach, ale nie wszystkie są wycofane z eksploatacji. Niektóre kraje nadal ich używają, na przykład Paragwaj, gdzie dziesięć z nich jest w czynnej służbie szkoleniowej, a pięć w magazynach.

Uwaga: Część treści została stworzona z pomocą sztucznej inteligencji (AI i ChatGPT), a następnie kreatywnie zredagowana przez autora, aby lepiej oddać kontekst historyczny i ilustracje. Życzę fascynującej podróży w odkrywaniu tych cudów!